Państwowy Instytut Geologiczny    

Zakład Geologii Gospodarczej

SUROWCE CHEMICZNE

BARYT I FLUORYT

ZŁOŻA BARYTU I FLUORYTU

Głuszyca

 Złoże barytu w Głuszycy (Góry Sowie) zalega na dwóch wzgórzach w odległości 500-1000 m na wschód od dawnej fabryki włókienniczej w Głuszycy. Wychodnie żył barytowych odsłaniają się na polach uprawnych i pastwiskach. Na niemieckich mapach geologicznych sprzed 1945 roku znaczono już żyły barytowe. W oparciu o obserwacje terenowe mineralizacji barytowej Instytut Geologiczny prowadził tu roboty górnicze w latach 60-tych ubiegłego wieku.

Żyły barytowe w okolicach Głuszycy zalegają w obrębie masywu krystalicznego Gór Sowich. W większości jest on zbudowany z paragnejsów (częściowo migmatycznych) i tzw. gnejsów oczkowych. Podrzędnie występują tu pegmatyty, amfibolity, żyły barytowe i leptyty. Wszystkie gnejsy wykazują objawy przeobrażeń wtórnych, związanych przynajmniej częściowo z działalnością roztworów mineralizujących. Od zachodu blok Gór Sowich graniczy z utworami karbonu zapadliska południowosudeckiego (depresja śródsudecka).

Mineralizacja barytowa rejonu Głuszycy tworzy nieregularne żyły o charakterze soczewkowo-gniazdowym, wypełniające szczeliny przecinające otaczające gnejsy, co znajduje potwierdzenie w zmienności ich parametrów. Na powierzchni ok. 1 km2 stwierdzono tu istnienie ośmiu żył o długości od kilkudziesięciu do 203 m, podobne pod względem formy, parametrów i zespołów paragenetycznych. Żyły barytowe stanowią system równoległych stref mineralizacji o przebiegu NW-SE. Poszczególne żyły mają niestałe azymuty i kąty zapadania. Zapadają stromo - 60-80° ku E lub W, z północnego zachodu na południowy wschód. Azymut zmienia się w szerokich granicach od 290o do 350°. Długość wychodni sięga 220 m, a miąższość żyły zmienia się w przedziale 0,1-1,6 m, przy średniej dla złoża - 0,49 m.

Wypełnienie żyły barytowej stanowią: dolomit, baryt, kwarc i kalcyt, sporadycznie pojawiają się wpryśnięcia galeny i pirytu. Głównym składnikiem żył jest baryt biały i różowy oraz kwarc, których łączna zawartość przekracza 95 %. Masywny baryt ma pokrój tabliczkowy, wielkość ziarna waha się w przedziale 0,1-10 mm. Rzadziej obserwuje się typowe dla barytu pierzaste skupienia. Stosunek BaSO4 do SiO2 zmienia się od 6,4 do 17,3 (średnio - 6,9). Procentowe zawartości tych składników w całym złożu wg dokumentacji z 1964 r wynoszą: 84,78% BaSO4 i 12,33% (od 5,36 do 38,96%) kwarcu (SiO2). Zawartość Fe2O3 wynosi poniżej 1% (Birkenmajer-Geringer Z., 1964a).

Złoże z Głuszycy jest złożem hydrotermalnym i reprezentuje formację barytowo-kwarcową. Nie występuje tu fluoryt. Złoże zaliczono do III-ciej grupy złóż (nieregularne złoże gniazdowe). Strefa południowo-zachodniego obrzeżenia gnejsów sowiogórskich jest szczególnie predysponowana do występowania żył barytowych. Żyły te stanowią wypełnienie systemu drobnych szczelin tektonicznych niższego rzędu. Roztwory mineralizujące wykorzystały system starych nieciągłości, z których  część jest związana z uskokiem śródsudeckim, oddzielającym blok sowiogórski od zapadliska południowosudeckiego. Większe ciała rudne mogą występować jedynie bezpośrednio na uskoku śródsudeckim jako głównej drogi penetracji roztworów hydrotermalnych. Genetycznie mineralizacja barytowa jest związana z wulkanizmem młodowaryscyjskim i uformowała się po wykrystalizowaniu minerałów kruszcowych (Grocholski W., 1956). Macierzyste dla tych roztworów były karbońskie wylewy porfirowe.

Ustalone zasoby bilansowe rozpoznane robotami górniczymi do głębokości 20 m wynoszą 14,97 tys. ton, a zasoby perspektywiczne oszacowano na 18,64 tys. ton. Zasoby te z uwagi na zbyt małą ilość nie zostały zatwierdzone.

 E. Sztromwasser

Powrót do strony głównej