Państwowy Instytut Geologiczny    

Zakład Geologii Gospodarczej

SUROWCE CHEMICZNE

Gipsy i anhydryty

Nawojów Śląski

Złoże leży na obszarze zapadliska północnosudeckiego na jego południowo-zachodnim obrzeżeniu, w okolicach miejscowości Nawojów Śląski koło Nowogrodźca. W sąsiedztwie tego złoża znajdowała się kopalnia eksploatująca gipsy do roku 1937, do czasu zalania kopalni przez wodę z rzeki Kwisy. Prace poszukiwawcze za gipsami i anhydrytami na terenie Nawojowa Śląskiego były prowadzone w latach 1953-54 przez PIG (Krysowska M., 1954). Serię złożową nawiercono trzema otworami na głębokości od  30 m do 84 m. Spoczywa ona na utworach czerwonego spągowca, zaś nad cechsztynem zalegają zgodnie warstwy pstrego piaskowca w facji pustynnej, zlepieńcowe, piaskowcowe i ilaste utwory kredy oraz paleogeńsko-neogeńskie piaski, iły i węgle brunatne. W południowo-zachodniej części zapadliska gipsonośna formacja cechsztynu znajduje się płytko pod powierzchnią terenu.\

Złoże anhydrytów posiada formę pokładową i zapada pod kątem 6° w kierunku północno-zachodnim. Powierzchnia udokumentowanego złoża wynosi 3,1 ha, a przeciętna jego miąższość określona na podstawie wierceń to około 22 m. W stropie i spągu złoża występują cienkie partie gipsów bądź gipso-anhydrytów.

Anhydryty z Nawojowa Śląskiego mogą być używane jako okładzina wewnętrzna, natomiast  gipsy mogą mieć zastosowanie w przemyśle chemicznym oraz przy wyrobie cementu portlandzkiego. Parametry jakościowe kopaliny przedstawiono w tabeli.

 PARAMETRY JAKOŚCIOWE ANHYDRYTÓW ZŁOŻA NAWOJÓW ŚLĄSKI

(Krysowska M., 1954)

 

Parametr

Zawartość

 w % wagowych

Parametr

Wartość

 

CaO

30,31 - 41,19

porowatość (%)

0,36 - 6,14

SO3

41,36 - 56,98

 

 

SiO2

0,32 - 0,66

szczelność (%)

1,003 - 1,122

Fe2O3

0,05 - 0,12

 

 

Al2O3

0,09 - 0,14

ścieralność na tarczy Boehmego (cm)

1,91

CO2

0,40 - 2,83

 

 

MgO

0,95 - 3,50

wytrzymałość na ściskanie g/cm2

210 - 1015

woda krystalizacyjna

0,13 - 20,70

 

 

 Zasoby bilansowe w kategorii C2 zatwierdzone w 1954 roku wynoszą 2 119 tys. ton, w tym: anhydrytu - 1 757 tys. ton i  gipsu - 362 tys. ton. Złoże jest nieeksploatowane, planowano dlań eksploatację podziemną.

Powrót do strony głównej