Państwowy Instytut Geologiczny    

Zakład Geologii Gospodarczej

SUROWCE CHEMICZNE

STRONT

 

                    

Stront jako pierwiastek towarzyszący  występuje dość  powszechnie zarówno w skałach osadowych, np. utwory ewaporatowe miocenu zapadliska przedkarpackiego, jak również w hydrotermalnych złożach żyłowych  barytowo-fluorowych Sudetów. Nie jest ujmowany w bilansie zasobów kopalin stałych jako odrębny surowiec chemiczny, choć jego znaczenie we współczesnej gospodarce rośnie, a istniejące koncentracje na terenie Polski mogą nabrać znaczenia złożowego. 

Występowanie

Stront występuje powszechnie w utworach serii chemicznej, tj. w mioceńskich siarczanach i w wapieniach siarkonośnych. południowej Polski, od Górnego Śląska na zachodzie aż po granice państwa na wschodzie. Jest to najbardziej perspektywiczny obszar dla złóż minerałów strontowych w skład którego wchodzą również historyczne miejsca eksploatacji siarki rodzimej w Swoszowicach, Posądzy i Czarkowych. Wystąpienia strontu (w formie celestynu) znane są także z okolic Srebrnej Góry, Starachowic, Rybnika i Raciborza oraz w kredzie lubelskiej i niższych części dolnego wapienia muszlowego rejonu Strzelec Opolskich (B. Strzelska-Smakowska, 1979). Celestyn występuje w formacji ewaporatowej retu rejonu olkuskiego (W. Dymowski, inf. osob., 1999) i w żyłach barytowo-fluorytowych Sudetów (Boguszów i Stanisławów) oraz w cechsztyńskich utworach węglanowych i ewaporatowych rejonu Zatoki Puckiej (T. Osmólski, 1987). Sudeckie żyły barytowo-fluorytowe zawierają średnio od ok. 2% (Boguszów) do 3,5% (Stanisławów) SrSO4 (W. Kowalski, 1977). Ponadto znaczne ilości strontu występują w osadniku poflotacyjnym, zawierającym szlam pochodzący ze wzbogacania rudy w Piasecznie i Machowie, a zawierającym średnio 1,55% wag. Sr i zasobach ok. 94 tys. t (T. Osmólski, 1987).

Koncentracje Sr w utworach mioceńskich są ogólnie niskie. Według A. Kasprzyk (1989, 1993, 1994) stosunkowo największe koncentracje Sr występują w rejonie staszowskim, gdzie osiągają one, w różnych miejscach niecki nidziańskiej, średnio do 0,67% wag. W rejonie złoża siarki Osiek-Baranów Sandomierski - 0,56% (A. Gąsiewicz, 1997). Średnie zawartości Sr w utworach siarkonośnych są wyższe niż w siarczanach.

Koncentracje strontu dla różnych obszarów złożowych siarki rodzimej są różne. Zawartość strontu w utworach serii chemicznej (gipsy oraz wapienie osiarkowane i płonne) rejonu złoża siarki Osiek-Baranów Sandomierski wynosi 0,87% wag., natomiast w wapieniach siarkonośnych (obejmujących wapienie osiarkowane i wapienie płonne) wynosi 0,916% wag., przy czym zdecydowana większość próbek zawiera do 0,2% wag. Sr (A. Gąsiewicz, 1997). Dla serii rudnej odsłoniętej w kopalni "Machów" średnia zawartość Sr wynosi 0,26% wag., a dla złoża Piaseczno - 0,55% wag. Sr (E. Pilichowska, 1979, w: J. Parafiniuk, 1987). Podobną wartość średnią (0,5% wag. Sr) dla tego ostatniego złoża podają S. Pawłowski i in. (1965). Te zróżnicowane koncentracje Sr wskazują na zmienne ilości tego pierwiastka występujące w różnych rejonach złożowych siarki. Oblicza się na przykład, że w utworach wapiennych rejonu złoża siarki Osiek-Baranów Sandomierski (w kategorii C2) występuje ok. 8 mln t strontu (A. Gąsiewicz, 1997).

 

FORMA WYSTĄPIEŃ STRONTU

GENEZA NAGROMADZEŃ STRONTU

(A. Gąsiewicz)

Powrót do strony głównej