Państwowy Instytut Geologiczny    

Zakład Geologii Gospodarczej

SUROWCE CHEMICZNE

STRONT

 

FORMA WYSTĄPIEŃ STRONTU

Dotychczasowe dane wskazują, że wapienie siarkonośne zapadliska przedkarpackiego jawią się jako główny surowiec strontonośny na obszarze Polski (A. Morawiecki, 1955;  S. Pawłowski i in., 1985; T. Osmólski, 1987). Głównym minerałem strontu w wapieniach siarkonośnych jest celestyn (siarczan strontu, SrSO4). Przy zawartości do 1% wag. strontu w rudzie siarki, celestyn stanowi ok. 90% fazy strontonośnej (J. Parafiniuk, 1987), resztę zaś ­- stroncjanit (SrCO3) i domieszka diadochowa w kalcycie (w mikrycie i sparycie) i barycie. Koncentracje celestynu na obszarach złóż siarki mogą lokalnie dochodzić do kilkunastu procent (S. Pawłowski i in., 1985; J. Parafiniuk, 1987), a w próbkach punktowych do ok. 30 % wag. (A. Gąsiewicz, 1997). Ilości rozproszonego strontu są bardzo zmienne, względnie częściej i większe domieszki występują w grubosparytowym kalcycie.

W wapieniach siarkonośnych celestyn przyjmuje różne formy: (1) nieregularnie płaskurowate przerosty i naskorupienia  druzowe, wypełnienia różnego rodzaju pustek skalnych, (2) laminowane i warstewkowe (w przewarstwieniach z wapieniami osiarkowanymi i/lub siarką krystaliczną i kalcytem), (3) soczewkowe, (4) wystąpienia żyłowe oraz (5) inkrustacje pojedynczych kryształów występujących w próżniach lub przerastających bezładnie skały. Najczęstszą formą makroskopową celestynu są skupienia typu szczotek krystalicznych i pojedyncze włókniste kryształy.

Rozkład poziomy i pionowy zawartości strontu na obszarach złożowych jest bardzo zmienna i nie wykazuje ona również związku z głębokością występowania serii osiarkowanej.

Najbardziej perspektywicznymi strefami koncentracji strontu (celestynu) są rejony największych zasobności złóż siarki. Podobnie mikroskopowe wrostki celestynu (tzw. pelit celestynowy) są powszechniejsze w wapieniach osiarkowanych niż płonnych. Stosunkowo największe koncentracje strontu występują w madstonach pylastych (średnia zawartość wynosi ok. 2% wag. Sr) i madstonach laminowanych (średnia zawartość wynosi 1,9% wag. Sr).

(A. Gąsiewicz)

Powrót do strony głównej